Đến hết năm 2019, Hà Tĩnh có 02 khu kinh tế, 03 khu công nghiệp và 23 cụm công nghiệp (CCN) đã được tỉnh thành lập với tổng diện tích đất công nghiệp có thể cho thuê hơn 1.400 ha; các khu, cụm công nghiệp này đã thu hút được 1.183 dự án đầu tư, trong đó có 1.108 dự án đầu tư trong nước có tổng số vốn đăng ký trên 107.479 tỷ đồng và 75 dự án có vốn đầu tư nước ngoài với tổng số vốn đăng ký 12.068 triệu USD. Hiện có nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ đã đầu tư vào tỉnh như: Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc, CHLB Đức, Anh…
Về phát triển các khu công nghiệp: Toàn tỉnh, có 02 khu kinh tế (KKT), 02 khu công nghiệp (KCN) được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và 01 khu công nghệ thông tin được UBND tỉnh phê duyệt, cụ thể :
* Khu kinh tế Vũng Áng: Được thành lập theo Quyết định số 72/2006/QĐ-TTg ngày 03/4/2006 của Thủ tướng Chính phủ với tổng diện tích 22.781 ha. Được xác định là một trong những khu kinh tế ven biển trọng điểm của cả nước, được Chính phủ ưu tiên nguồn vốn đầu tư hạ tầng kỹ thuật từ ngân sách nhà nước giai đoạn 2013 - 2020. Quy hoạch tổng diện tích đất cho xây dựng cảng và phát triển công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp đến năm 2025 là 3.690 ha. Đến cuối năm 2018, KKT Vũng Áng đã thu hút được 132 dự án đầu tư, trong đó có 76 dự án trong nước với tổng vốn đầu tư đăng ký gần 50,7 nghìn tỷ đồng và 56 dự án nước ngoài có tổng số vốn đăng ký là 11.856 triệu USD. Hiện tại, một số dự án đã đi vào hoạt động và có sản phẩm tiêu thụ ra thị trường, trong đó có một số dự án lớn như: Khu liên hợp gang thép và cảng Sơn Dương Formosa: Tổng kho Xăng dầu Dầu khí Vũng Áng, Tổng kho khí thiên nhiên hóa lỏng BTB; Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng 1… và một số KCN đã được quy hoạch nằm trong KKT Vũng Áng như: KCN Vũng Áng I, KCN Dịch vụ phụ trợ phía Tây Nam đường tránh Quốc lộ 1A, KCN Phú Vinh và KCN Hoành Sơn.
* Khu Kinh tế Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo được thành lập và hoạt động theo Quyết định số 162/2007/QĐ-TTg ngày 19/10/2007 của Thủ tướng Chính phủ với diện tích tự nhiên 56.000 ha, có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của vùng phía tây của tỉnh; trở thành trung tâm giao lưu kinh tế, thương mại với các tình Bolykhămxay và một số tỉnh khác của nước bạn Lào; trở thành đầu mối xuất, nhập khẩu hàng hoá và dịch vụ vào thị trường các tỉnh Trung, Bắc Lào, vùng Đông Bắc Thái Lan và Myanma; là địa điểm thu hút các doanh nghiệp trong và ngoài nước vào đầu tư, phát triển sản xuất, chế biến hàng hoá. Tính đến tháng 9/2019, KKT này đã thu hút được 26 dự án đầu tư trong nước, với tổng vốn đầu tư là 2.082 tỷ đồng. Một số dự án đã hoàn thành đi vào hoạt động và có sản phẩm tiêu thụ ra thị trường, trong đó, một số dự án lớn như: Nhà máy thủy điện Hương Sơn; nhà máy sản xuất nước khoáng Sơn Kim; xí nghiệp chè Tây Sơn; nhà máy sản xuất gạch Tuynel Kim Thành (công suất 15 triệu viên/năm ); nhà máy chế biến gỗ của Công ty MTV Lâm nghiệp và Dịch vụ Hương Sơn… đã tạo việc làm cho khoảng 1.000 lao động. Để thu hút phát triển công nghiệp trong KKT Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo, KCN Đại Kim đã được thành lập với diện tích 49,75 ha, trong đó đất công nghiệp là 18,79 ha được bố trí xây dựng các cơ sở sản xuất ít ảnh hưởng đến môi trường gồm có: Khu vực lắp ráp ô tô (7,2 ha); khu vực lắp ráp xe máy, xe đạp điện (2,3 ha) và khu vực sản xuất, lắp ráp điện, điện tử, điện lạnh (9,29 ha).
* KCN Gia Lách thuộc Quy hoạch phát triển các KCN được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1107/QĐ-TTg ngày 2/8/2006 và được UBND tỉnh phê duyệt quy hoạch chi tiết với diện tích 100 ha tại huyện Nghi Xuân, trong đó đất công nghiệp là 64,56 ha, với các ngành công nghiệp ưu tiên thu hút là: Sản xuất vật liệu xây dựng; sản phẩm chế biến từ nông nghiệp và chăn nuôi; sản phẩm công nghiệp theo hướng công nghệ cao; lắp ráp cơ khí, chế tạo phụ tùng, điện, điện tử. Dự án đầu tư hạ tầng KCN có tổng mức đầu tư là 455,851 tỷ đồng, trong đó đã thực hiện đầu tư 51,27 tỷ đồng, tập trung vào đường giao thông nội bộ. Đến cuối năm 2019, BQL Khu Kinh tế tỉnh đã được cấp Giấy chứng nhận đầu tư (hoặc Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư) cho 10 dự án với tổng số vốn đăng ký đầu tư trên 927 tỷ đồng, đã thực hiện giải ngân vốn đầu tư là 181 tỷ đồng (đạt 19,53 % tổng mức vốn đầu tư đăng ký); trong đó: Có 04 dự án đã đi vào hoạt động sản xuất kinh doanh; 01 dự án đang triển khai thi công xây dựng và 05 dự án đang trong quá trình hoàn thành các thủ tục sau cấp phép đầu tư và công tác giải phóng mặt bằng. Tổng diện tích đất công nghiệp đã cho thuê là 24,16 ha/57,56 ha với tỷ lệ lấp đầu là 35,77%.
* KCN Hạ Vàng thuộc Quy hoạch phát triển các KCN được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1107/QĐ-TTg ngày 21/8/2006 và được UBND tỉnh phê duyệt quy hoạch chi tiết tại Quyết định số 244/QĐ-UBND ngày 29/01/2008, với diện tích 207 ha, trong đó đất công nghiệp là 122,16 ha; các lĩnh vực ưu tiên kêu gọi đầu tư gồm: Xây dựng cơ sở hạ tầng KCN; chế biến nông lâm, thuỷ sản; lắp ráp, cơ khí, chế tạo phụ tùng, điện, điện tử, vật liệu xây dựng sản xuất hàng tiêu dùng, đồ gia dụng. Trong KCN có 01 dự án đăng ký đầu tư là Nhà máy gạch ngói Viglacera Can Lộc với tổng vốn đăng ký là 86 tỷ đồng và sử dụng 8,16 ha đất, nhưng đến nay dự án vẫn chưa triển khai.
* Khu Công nghệ thông tin tập trung Hà Tĩnh nằm tại xã Thạch Hạ, thành phố Hà Tĩnh được UBND tỉnh phê duyệt quy hoạch chi tiết tại Quyết định số 714/QĐ - UBND ngày 20/3/2013 do Sở Thông tin và Truyền thông làm chủ đầu tư với diện tích 10,38 ha. Các lĩnh vực ưu tiên kêu gọi đầu tư gồm: Xây dựng cơ sở hạ tầng; sản xuất gia công phần mềm; lắp ráp sản xuất phần cứng; đào tạo và chuyển giao công nghệ. Dự án đầu tư hạ tầng kỹ thuật Khu CNTT tập trung (giai đoạn 1) đã được phê duyệt tại Quyết định số 1578/QĐ-UBND ngày 04/5/2015 của UBND tỉnh với tổng mức đầu tư 116,56 tỷ đồng; đến nay mới chỉ thực hiện việc rà phá bom mìn và cắm mốc ranh giới quy hoạch.
Về phát triển các cụm công nghiệp: Hà Tĩnh có 23 CCN đã được phê duyệt quy hoạch chi tiết với diện tích 604,07 ha, trong đó có 18 CCN đã hoạt động với 179 dự án đi vào sản xuất kinh doanh với số vốn đầu tư gần 5.000 tỷ đồng, giải quyết việc làm cho gần 4.700 lao động, với giá trị sản xuất công nghiệp năm 2019 đạt gần 4.000 tỷ đồng/năm.
Các dự án đầu tư vào các CNN với các ngành nghề phù hợp với quy hoạch của tỉnh, như: Các dự án rèn, đúc, chế tạo, sửa chữa cơ khí vào CCN Trung Lương; các dự án chế biến lâm sản vào CCN Thái Yên, Trường Sơn; các dự án chế biến hải sản, thủy sản vào CCN Thạch Kim, Kỳ Ninh. Các dự án cơ khí, sản xuất vật liệu xây dựng, bao bì, dược phẩm, may mặc, sợi… vào CCN Phù Việt, Bắc Cẩm Xuyên, Nam Hồng.
Đa số các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất đang hoạt động sản xuất kinh doanh trong các CCN đều có quy mô nhỏ và vừa: Bình quân 01 dự án sử dụng 32,26 tỷ đồng vốn và 30 lao động, trong đó các dự án có lượng vốn đầu tư lớn chủ yếu là các doanh nghiệp trong lĩnh vực sợi, dệt may, vật liệu xây dựng, đầu tư kinh doanh hạ tầng CCN… còn lại các cơ sở sản xuất hộ gia đình, xuất phát từ làng nghề truyền thống có lượng vốn ít và quy mô nhỏ.
Hiện tại, trên địa bàn tỉnh mới có một số dự án đầu tư dây chuyền công nghệ khá hiện đại như dây chuyền sản xuất bao bì của Công ty CP Sao Mai; dây chuyền sản xuất vật liệu không nung, bê tông đúc sẵn của Công ty TNHH đầu tư Xây dựng Trần Châu (CCN Bắc Cẩm Xuyên), dây chuyền sản xuất cột bê tông của Công ty TNHH Viết Hải (CCN Phù Việt), sản xuất cọc sợi của Công ty CP Vinatex - Hồng Lĩnh (CCN Nam Hồng), Nhà máy chế biến gỗ MDF của Công ty CP Thanh Thành Đạt (CCN Vũ Quang)… các đơn vị còn lại chủ yếu đang sử dụng kỹ thuật, công nghệ đơn giản, bán thủ công.
Các dự án đầu tư tại các CCN đã đi vào hoạt động đã thu hút được gần 4.700 lao động, chủ yếu là lao động chưa được đào tạo ở trường lớp, đa số được truyền nghề và đào tạo trực tiếp tại nơi sản xuất (chiếm khoảng 60 - 70%). Một số dự án sử dụng nhiều lao động như Công ty CP Vinatex - Hồng Lĩnh (299 lao động), Công ty TNHH Viết Hải (180 lao động), Công ty CP Sao Mai (100 lao động)… Các doanh nghiệp đã nhận thức rõ tầm quan trọng của nguồn nhân lực có chất lượng, một số doanh nghiệp đã chủ động trong việc đào tạo để đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp.
Trong giai đoạn tới, Hà Tĩnh ưu tiên phát triển các khu, cụm công nghiệp với tốc độ nhanh, chất lượng và bền vững. Tỉnh đã đặt ra mục tiêu xây dựng KKT Vũng Áng trở thành khu kinh tế động lực của quốc gia và khu vực; là hạt nhân trong phát triển công nghiệp của tỉnh và khu vực. Thu hút nhiều dự án đầu tư mới có quy mô lớn, công nghệ hiện đại vào ngành công nghiệp. Các dự án trong các khu công nghiệp, cụm công nghiệp hoạt động phải hiệu quả, giải quyết được nhiều việc làm cho người lao động; phấn đấu đến năm 2025, tỷ lệ lấp đầy các khu công nghiệp đạt trên 70% và các cụm công nghiệp đạt trên 75%. Các khu, cụm công nghiệp đi vào hoạt động phải có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt tiêu chuẩn môi trường.
Để thực hiện mục tiêu này, Tỉnh tiếp tục thực hiện rà soát hiện trạng, điều chỉnh, bổ sung quy hoạch; huy động các nguồn lực đầu tư đồng bộ kết cấu hạ tầng để phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp. Xác định rõ hạng mục công trình trong các KCN để xây dựng kế hoạch đầu tư công từng giai đoạn; đồng thời tăng cường công tác xã hội hóa đầu tư một số khu, cụm công nghiệp; xây dựng chương trình, phương án hỗ trợ các nhà đầu tư hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp trong việc kết nối hạ tầng kỹ thuật giao thông, điện, nước của cụm với hệ thống hạ tầng kỹ thuật chung và hỗ trợ các nhà đầu tư trong việc thành lập, phát triển doanh nghiệp thành các nhà đầu tư thứ cấp; lựa chọn một số làng nghề đã phát triển, có khả năng phát triển cao để ưu tiên đầu tư từ ngân sách và xã hội hóa đầu tư; gắn phát triển làng nghề với cụm công nghiệp làng nghề. Nhân rộng mô hình xã hội hóa đầu tư các cụm công nghiệp làng nghề như cụm công nghiệp Thái Yên, cụm công nghiệp Yên Huy… Quan tâm hỗ trợ đầu tư hạ tầng một số làng nghề khó khăn trong giao thông, điện nước và xử lý chất thải…/.
Nguồn: Theo báo cáo của Sở Công Thương Hà Tĩnh
Đỗ Thị Bích Thủy
Phòng Thông tin, Thư viện và Xúc tiến Thương mại